Jesienią roku 1999 Biuro Inżynierii Transportu z Poznania rozpoczęło prace przygotowawcze do Kompleksowych Badań Ruchu przeprowadzonych w Poznaniu w roku następnym. Były to z uwagi na obszar i rozmach największe badania komunikacyjne w przeciągu kilkunastu ostatnich lat w Europie Środkowej. W ciągu dwóch tygodni przeprowadzono ponad 37 tys ankiet w tym 9 tys ankiet gospodarstw. Dokonano pomiaru natężeń ruchu i napełnień w komunikacji zbiorowej w ponad 600 punktach a pomiarowi pracowali ponad 7500 godzin. Badania były miastu koniecznie potrzebne bo chociaż Poznań może się szczycić jednymi z pierwszych badań tego typu w Polsce przeprowadzonymi już w okresie międzywojennym przez profesora Czarneckiego to jednak poprzednie badania wykonane zostały w roku 1987 i ich wyniki dawno się już zdeaktualizowały.  

PRACE PRZYGOTOWAWCZE  

      Na początek podzielono obszar badania na rejony komunikacyjne. Wydzielono 391 rejony komunikacyjne. Przy wyznaczaniu granic brano pod uwagę przeszkody komunikacyjne takiej jak rzeki, linie kolejowe, drogi szybkiego ruchu, brano pod uwagę również podział administracyjny czy charakter zabudowy i funkcję terenu. Równolegle prowadzono prace nad kształtowaniem modelu sieci drogowo-ulicznej. Ostatecznie model ten zawiera w Poznaniu podstawowy układ ulic tj. ulice główne i zbiorcze, natomiast poza miastem wszystkie drogi krajowe i wojewódzkie oraz większość dróg powiatowych. Zbudowanie modelu pozwoliło na wyznaczenie miejsc pomiarów ilościowych oraz na rozlosowanie gospodarstw domowych które miały być poddane badaniom ankietowym. Kolejnym zadaniem było tworzenie formularza ankietowego tzn. Zestawu pytań zadawanych w ankiecie. Pytania pogrupowano w czterech częściach:

Dodatkowe ankiety przeznaczono dla kierowców zawodowych.

Przeprowadzenie badań poprzedzono szeroką kampanią informacyjną w lokalnych mediach.

PRZEPROWADZENIE BADAŃ 

Całość badań (za wyjątkiem badań rocznej zmienności ruchu)  w ramach KBR Poznań 2000 przeprowadzona została w terminie 04.04 – 15.04.2000r.

Badania natężeń na ekranach i kordonach

Dokonano pomiaru natężeń ruchu na trzech ekranach:

-         kolejowy W/E Szamotuły-Poznań-Gniezno,

-         kolejowy W/S Opalenica-Poznań-Środa Wkp.,

-         ekran na Warcie,

oraz trzech kordonach:

-         zewnętrzny- na granicach powiatu,

-         miejski- na granicach Poznania,

-         centralny- wewnątrz I Ramy.

 

Pomiar odbywał się w okresie 12 godzinnym, w interwałach 15 minutowych. Uwzględniono strukturę rodzajową oraz podział na dwa kierunki.

 

Badania natężeń na skrzyżowaniach

 

            Pomiar na skrzyżowaniach to pomiar w którym uwzględniono strukturę kierunkową na wszystkich wlotach (za wyjątkiem skrzyżowań o ruchu okrężnym). Pomiary przeprowadzone zostały w dwóch okresach trzygodzinnym 7:00-9:00 oraz czterogodzinnym 14:00-18:00 z podziałem na kwadranse. Rozróżniono identyczną strukturę rodzajową jak w przypadku ekranów i kordonów.

 

Badania natężeń na sieci dróg w powiecie

 

Pomiar sieciowy odbywał się w ciągu 10 dni badań. Codziennie dwa autobusy rozwoziły pomiarowych w różne obszary powiatu poznańskiego. Wykonywano około 40 pomiarów (dwukierunkowych) dziennie. Struktura rodzajowa jak w pozostałych pomiarach. Pomiary były jednogodzinne 15:00-16:00 z podziałem na kwadranse.

 

Badania napełnień w komunikacji zbiorowej

 

Pomiary napełnień w komunikacji zbiorowej dokonano na 144 punktach na terenie całego powiatu poznańskiego. W Poznaniu pomiar odbywał się w godzinach 05:00- 23:30, natomiast poza Poznaniem pomiar trwał od 7:00 do 19:00. Pomiar polegał na określeniu stopnia napełnienia pojazdu z jednoczesnym określeniem jego typu, numeru linii i kierunku. Pomiar przeprowadzono w interwałach godzinnych.

 

Ankiety gospodarstw domowych

 

Badania ankietowe gospodarstw domowych rozpoczęto 04.04.2000 i trwały do 15.04.2000. Ankiety przeprowadzano od wtorku do soboty a pytania dotyczyły podróży z dnia poprzedniego. Dziennie ankieterzy przeprowadzali 800 wywiadów. Ankietowano w godzinach popołudniowych i wieczornych. Ankieterzy posiadali legitymacje których wzór przedstawiony został w prasie.

 

Ankiety ruchu zewnętrznego- samochodowego

 

Ankiety na dworcach

 

            Przeprowadzono ankiety na 59 dworcach PKP na dworcu PKS Poznań oraz dworcu lotniczym Ławica. Z uwagi na konieczność uzupełnienia niektórych pomiarów trwały one od 03.04-14.04.2000r. Czas ankietowania zależny był od godzin pracy dworca i tak np. Dworzec Główny PKP ankietowana był przez 24 godziny natomiast dworzec PKS Poznań w godzinach 5:00- 23:00. Ankietowane były osoby przebywające na dworcach niezależnie od tego z jakiego powodu się tam znalazły.

Równolegle z ankietami trwało zliczanie osób wchodzących i wychodzących z dworca.

 Przeprowadzono również ankiety w domach akademickich, internatach i bursach oraz wśród taksówkarzy.

 

GARŚĆ WYNIKÓW

 

         Wyniki prac przedstawione zostały w opracowaniu końcowym. Obszerność tych informacji nie pozwala na zamieszczenie całości na stronach www dlatego zdecydowano się na prezentację jedynie wybranych.

 

    W obszarze badań realizowane jest codziennie 1802013 podróży w tym 91,7% realizują sami mieszkańcy powiatu. Wynika z tego, że mieszkańcy powiatu nie powinni zrzucać odpowiedzialności za złe warunki ruchu na kark przyjezdnych i trazytu.

 

Samochód jest dominującym środkiem komunikacji w powiecie przy jego użyciu wykonywane jest 58,7% podróży niepieszych natomiast kolejno komunikacja zbiorowa 36,7%, rower 2,5%. Podział pomiędzy środki transportu w samym Poznaniu wynosi 56,02% samochód, 41,42% komunikacja zbiorowa, 2,49% rower.

 

Mieszkaniec obszaru badań odbywa dziennie 1,67 podróży niepieszych przy 1,83 podróżach niepieszych mieszkańca Poznania.

 

Najczęstszym celem podróży w obszarze był dom 35,9% następnie praca 15,5 % nauka 6,3%, natomiast w Poznaniu kolejno 31,95% dom, 15,71% nauka i 7,43% nauka.

 

W wyniku symulacji modelu ruchu można określić średnią długość podróży samochodowej na 10,2 km natomiast w komunikacji zbiorowej na 12,6 km.